حامد قاسی عارف- ماجرای تمدید قرارداد امیر قلعه‌نویی، یک نکته مهم‌تر از تمام دعواهای تلویزیونی و اظهارنظرهای این روزهای فوتبال ایران دارد؛ نکته‌ای که اگر درست به آن نگاه کنیم، تصویر متفاوتی از تصمیم فدراسیون فوتبال برای ادامه همکاری با سرمربی تیم ملی به دست می‌آید.
ظاهراً بعد از ناکامی تیم ملی در جام جهانی، گزینه برکناری قلعه‌نویی واقعاً روی میز بوده است. حتی بحث انتخاب یک سرمربی خارجی هم مطرح شده؛ یعنی مدیران فدراسیون در مقطعی به این جمع‌بندی رسیده بودند که ادامه مسیر با همین کادر فنی شاید منطقی‌ترین تصمیم نباشد.
اما چرا این تصمیم عملی نشد؟
پاسخ را باید در سه کلمه جست‌وجو کرد: پول، زمان و ریسک.
فدراسیون برای آوردن یک مربی خارجی باید هزینه بیشتری می‌کرد؛ آن هم در شرایطی که وضعیت مالی فوتبال ایران چندان مساعد نیست. از طرف دیگر، مربی خارجی برای شناخت فوتبال ایران، بازیکنان و فضای تیم ملی به زمان نیاز داشت. فاصله نه‌چندان زیاد تا جام ملت‌های آسیا نیز اجازه یک پروژه بلندمدت را نمی‌داد.
اما یک عامل دیگر هم وجود داشت که نمی‌شد به سادگی از کنار آن عبور کرد؛ شرایط خاص کشور و تجربه جنگ.
مدیران فدراسیون نگران بودند که اگر دوباره شرایط مشابهی ایجاد شود، یک مربی خارجی حاضر به ادامه کار در ایران نباشد. آن وقت تیم ملی در فاصله کوتاهی تا جام ملت‌ها با یک بحران تازه مواجه می‌شد و فدراسیون باید دوباره از صفر برای انتخاب سرمربی اقدام می‌کرد.
پس ساده‌ترین انتخاب چه بود؟
امیر قلعه‌نویی.
مربی‌ای که تیم را می‌شناخت، بازیکنان را می‌شناخت، ساختار فوتبال ایران برایش ناشناخته نبود و برای شروع کار دوباره، نیازی به ماه‌ها زمان نداشت.
اما درست همین‌جا باید یک سؤال جدی پرسید:
آیا ماندن قلعه‌نویی، انتخاب بهترین گزینه بود یا انتخاب کم‌ریسک‌ترین گزینه؟
این دو با هم تفاوت دارند.
ممکن است فدراسیون در شرایط موجود، واقعاً گزینه‌ای بهتر و عملی‌تر از قلعه‌نویی پیدا نکرده باشد. اما اگر چنین است، باید صادقانه همین را گفت. نباید تصمیم مدیریتی ناشی از محدودیت‌های مالی، زمانی و شرایط کشور را به‌عنوان رضایت از عملکرد فنی تیم ملی معرفی کرد.
چون واقعیت این است که تیم ملی در جام جهانی عملکردی نداشت که بتوان از آن به‌عنوان پشتوانه ادامه همکاری یاد کرد.
قلعه‌نویی ماند؛ نه لزوماً چون تیم ملی در جام جهانی موفق بود، بلکه چون فدراسیون در مقطع پس از جام جهانی، تغییر را پرهزینه‌تر و پرریسک‌تر از ادامه مسیر دید.
این تفاوت بسیار مهمی است.
حالا دیگر بهانه‌ای وجود ندارد
تمدید قرارداد، هر دلیلی که داشته باشد، در نهایت یک تصمیم رسمی است و مسئولیت آن هم با فدراسیون فوتبال خواهد بود. از اینجا به بعد دیگر مهم نیست چه کسی گزینه خارجی بود، چه کسی نبود، قرارداد مربی خارجی چقدر می‌شد یا شرایط کشور چقدر در تصمیم مدیران اثر گذاشت.
قلعه‌نویی مانده است و یک مأموریت روشن دارد.
فدراسیون از او انتظار دارد در جام ملت‌های آسیا حداقل به فینال برسد. یعنی ادامه همکاری دیگر نباید با «شناخت تیم»، «کمبود زمان» یا «نبود گزینه خارجی مناسب» توجیه شود.
این بار نتیجه باید حرف بزند.
اگر قلعه‌نویی به فینال برسد، فدراسیون می‌تواند بگوید تصمیمش برای ادامه همکاری قابل دفاع بوده است. اگر هم این اتفاق رخ ندهد، سؤال بزرگ‌تری شکل خواهد گرفت: چرا بعد از جام جهانی، وقتی امکان تغییر روی نیمکت وجود داشت، تصمیم به ادامه یک مسیر گرفته شد که خود فدراسیون نسبت به آن تردید کرده بود؟
فوتبال ایران یک بار دیگر به همان نقطه همیشگی رسیده است؛ جایی که به جای ساختن یک مسیر روشن، میان گزینه‌های موجود، کم‌هزینه‌ترین و کم‌ریسک‌ترین انتخاب می‌شود.
