باشگاه فولاد مبارکه سپاهان در اقدامی پیشدستانه و در حالی که رقابتهای نقلوانتقالات تابستانی فوتبال ایران در حال داغ شدن است، با اتخاذ سیاست «انضباط مالی سختگیرانه»، سقف بودجه ۳۰ میلیارد تومانی را برای قرارداد بازیکنان اصلی خود تعیین کرده است. این تصمیم که مدیران باشگاه آن را واکنشی به تغییر شرایط اقتصادی و ضرورت تعدیل هزینههای جاری میدانند، نه تنها ساختار مدیریتی این باشگاه را دستخوش تغییر کرده، بلکه زنگ خطری جدی برای بازار پرالتهاب نقلوانتقالات ایران به صدا درآورده است.
پایان عصر ولخرجیهای نجومی؟
طی سالهای اخیر، تورم افسارگسیخته در ارقام قراردادهای فوتبالی، باشگاههای ایرانی را با بحرانهای عمیق مالی و بدهیهای کلان روبرو کرده است. در این میان، سپاهان به عنوان یکی از ثروتمندترین باشگاههای ایران، با اعلام رسمیِ این سقف بودجه، عملاً اعلام کرد که دیگر حاضر به بازی در زمین «دلالها» نیست. این سیاست در حالی اعمال میشود که بسیاری از کارشناسان معتقدند بخشی از ارقام پرداختی به بازیکنان، هیچ سنخیتی با بهرهوری فنی و ارزش واقعی آنها در مستطیل سبز ندارد.
خروج ستارهها؛ هزینهای برای یک هدف بزرگتر
اگرچه این تصمیم جسورانه باعث شده تا برخی ستارههای نامدار این تیم به دلیل پیشنهادهای وسوسهانگیزتر از سوی رقبای متمول در آستانه جدایی قرار بگیرند، اما تحلیلگران معتقدند این یک «هزینه ضروری» برای عبور از یک بحران ساختاری است. سپاهان با این رویکرد در حال تست کردن مدلی است که در آن، «شخصیت تیمی» و «ساختار مالی» بر تکیه صرف به «ستارهسالاری» اولویت مییابد. اگر این باشگاه بتواند با اتکا به آکادمیهای توانمند و بازیکنان باکیفیت اما خوشقیمت، جای خالی خروجیها را پر کند، الگویی موفق برای سایر تیمهای لیگ برتری خواهد شد.
اثر دومینو؛ کلید حرفهایسازی لیگ ایران
نکته طلایی در استراتژی جدید سپاهان، قابلیت تکثیر آن در سایر باشگاههای کشور است. بسیاری از کارشناسان حوزه اقتصاد ورزش بر این باورند که اگر سایر تیمهای لیگ برتری نیز با الگوبرداری از این اقدام، به سیاست «سقف بودجه منطقی» تن بدهند، شاهد یک «اثر دومینو» خواهیم بود که در نهایت منجر به ترکیدن حباب قیمتها در فوتبال ایران میشود.
در صورتی که باشگاهها از رقابتهای غیرمنطقی مالی عقبنشینی کنند، دیگر بازیکنی قادر نخواهد بود درخواستهای مالیِ خارج از عرف را به باشگاهها تحمیل کند. این امر باعث میشود بازیکنان بر اساس «عملکرد فنی» و «بازار واقعی»، نه بر اساس «جو روانی و رقابتهای کاذب»، قیمتگذاری شوند.
گامی به سوی بلوغ مدیریتی
این تصمیم سپاهان را میتوان یک گامِ بلند به سمت «باشگاهداری حرفهای» دانست. در فوتبال حرفهای دنیا، قوانینی نظیر «فیرپلی مالی» (Financial Fair Play) یوفا با همین هدفِ حفظ پایداری باشگاهها وضع شدهاند. تا زمانی که باشگاههای ایرانی به سمت تراز مالی مثبت و مدیریت هوشمندانه هزینهها حرکت نکنند، همواره درگیر بدهیهای انباشته و تبعات حقوقی آن در فیفا خواهند بود.
در پایان، باید گفت اقدام سپاهان بیش از آنکه یک تصمیم نقلوانتقالاتی باشد، یک «بیانیه اقتصادی» است. حالا نگاهها به سایر باشگاههای بزرگ لیگ برتری است؛ آیا آنها نیز جراتِ پیوستن به این کمپین اصلاحی را دارند؟ یا همچنان در گرداب تورمِ دستمزدها دستوپا خواهند زد؟ آنچه مشخص است، این است که اگر فوتبال ایران بخواهد از سطحِ یک صنعتِ هزینهبرِ غیرشفاف به یک حرفه پایدار تبدیل شود، راهی جز «انضباط مالیِ سختگیرانه» نخواهد داشت.
نویسنده:سوده رحمانوند
