سوده رحمانوند//حضور تیم ملی فوتبال ایران در تورنمنت چهارجانبه بصره، بیش از آنکه یک فرصت جدی برای آمادهسازی و ارزیابی ملیپوشان باشد، به مسابقاتی کماثر و بدون دستاورد فنی قابل توجه تبدیل شد؛ رقابتهایی که در پایان، پرسشهای زیادی درباره ضرورت برگزاری و اهداف واقعی آن به وجود آورد.
تیم ملی فوتبال ایران در شرایطی راهی تورنمنت بصره شد که انتظار میرفت این رقابتها فرصتی مناسب برای محک خوردن بازیکنان، ایجاد هماهنگی بیشتر میان نفرات و ارزیابی برنامههای کادر فنی باشد. با این حال، آنچه در جریان این مسابقات دیده شد، فاصله زیادی با انتظارات اولیه داشت و نتوانست تصویر روشنی از وضعیت واقعی تیم ملی ارائه دهد.
یکی از مهمترین ابهامها درباره این تورنمنت، سطح فنی تیمهای حاضر در مسابقات بود. حریفانی که از نظر کیفیت و توان رقابتی فاصله قابل توجهی با تیم ملی ایران داشتند، نمیتوانستند معیار مناسبی برای سنجش نقاط قوت و ضعف ملیپوشان باشند. در چنین شرایطی، برگزاری مسابقاتی که قرار بود به آمادگی بیشتر تیم ملی کمک کند، عملاً نتوانست فشار و چالش لازم را برای بازیکنان ایجاد کند.
از سوی دیگر، عملکرد و شرایط روحی بازیکنان ایران نیز چندان امیدوارکننده نبود. در بخشهایی از مسابقات، نشانههایی از کمانگیزگی، نبود تمرکز کافی و فقدان شور و اشتیاق لازم برای حضور در یک رقابت ملی به چشم میخورد. البته نمیتوان بدون بررسی شرایط بدنی و برنامه آمادهسازی بازیکنان درباره دلایل این وضعیت قضاوت قطعی کرد، اما واقعیت این است که تیم ملی در بصره نتوانست آن نمایش منسجم و پرانرژی مورد انتظار را به نمایش بگذارد.
در این میان، تصمیم امیر قلعهنویی برای جوانتر کردن ترکیب و میدان دادن به برخی بازیکنان جدید نیز از جمله موضوعاتی بود که میتوانست یکی از دستاوردهای اصلی این سفر باشد. حضور نفرات جوان در ترکیب تیم ملی زمانی ارزشمند خواهد بود که در یک فضای رقابتی جدی، فرصت اثبات تواناییهای خود را پیدا کنند. صرف دعوت از بازیکنان جوان یا حضور آنها در چند مسابقه، به معنای موفقیت در مسیر جوانگرایی نیست. آنچه اهمیت دارد، شناسایی استعدادهای واقعی، ایجاد رقابت درونتیمی و فراهم کردن فرصت برای تثبیت جایگاه بازیکنان در ترکیب آینده تیم ملی است.
پرسش مهمتر اینجاست که تیم ملی از این تورنمنت دقیقاً چه چیزی به دست آورد؟ آیا بازیکنی جدید به ترکیب اصلی نزدیک شد؟ آیا نقاط ضعف فنی تیم شناسایی و برطرف شد؟ آیا هماهنگی تاکتیکی بازیکنان افزایش پیدا کرد؟ و مهمتر از همه، آیا این مسابقات توانست کادر فنی را به ارزیابی دقیقی از شرایط تیم برای رقابتهای مهم پیشرو برساند؟
اگر قرار بود هدف صرفاً برگزاری چند مسابقه و حفظ شرایط مسابقهای بازیکنان باشد، شاید بتوان برای این سفر توجیهی در نظر گرفت؛ اما وقتی صحبت از تیم ملی و برنامهریزی برای حضور قدرتمند در رقابتهای بزرگ است، نمیتوان به چنین دستاورد محدودی بسنده کرد.
تیم ملی برای پیشرفت به بازیهایی نیاز دارد که نقاط ضعف آن را آشکار کند، بازیکنان را تحت فشار قرار دهد و کادر فنی را با چالشهای واقعی مواجه سازد. دیدار با تیمهایی که از نظر فنی فاصله زیادی با ایران دارند، بهتنهایی نمیتواند معیار مناسبی برای ارزیابی آمادگی ملیپوشان باشد.
در نهایت، تورنمنت بصره بیش از آنکه یک فرصت طلایی برای پیشرفت فوتبال ملی باشد، به تجربهای کماثر و فاقد خروجی فنی روشن تبدیل شد. نه سطح رقابتها آنقدر بالا بود که بتوان از آن بهعنوان محک جدی یاد کرد و نه شرایط مسابقات به شکلی پیش رفت که انگیزه و آمادگی لازم را در بازیکنان ایجاد کند.
اکنون سؤال اصلی متوجه مسئولان فدراسیون و کادر فنی است: اگر قرار است تیم ملی برای حضور در رقابتهای مهم آینده آماده شود، چرا باید فرصتهای اردو و مسابقات تدارکاتی را صرف تورنمنتهایی کرد که خروجی مشخصی ندارند؟
تیم ملی ایران بیش از حضور در مسابقات نمایشی، به برنامهریزی هدفمند، حریفان قدرتمند، بازیهای تدارکاتی باکیفیت و فضایی نیاز دارد که بازیکنان در آن برای به دست آوردن جایگاه خود بجنگند. در غیر این صورت، چنین اردوهایی تنها به ثبت چند مسابقه در تقویم تیم ملی محدود میشوند؛ مسابقاتی که برگزاری آنها هزینه دارد، اما دستاوردشان برای فوتبال ایران چندان قابل لمس نیست.